Home Organisatie Monumenten Activiteiten Terugblik Weblinks Contact Zoeken
 



H. De slag om Noordhorn
Voor de geschiedenis van Nederland was de 80-jarige oorlog van essentieel belang. De opstand tegen de Spaanse overheersing had zowel religieuze als bestuursrechtelijke redenen. De bevolking van Nederland ging van het katholicisme over tot het protestantse geloof. De koning van Spanje onderdrukte dit met wrede hand waartegen men in opstand kwam. Bovendien zochten de rijker wordende burgers meer macht, die tot dan vooral bij de adel lag. Dit leidde in 1851 tot het Plakkaat van Verlatinghe. Daarmee zetten de Nederlanden de koning van Spanje, Filips II, af als hun heerser en besloten dat de soevereiniteit voortaan bij de Staten-Generaal van de 7 provinciën zou liggen. Dit was een onafhankelijkheidsverklaring. De Nederlanden werden een Republiek.

De Ommelanden sloten zich aan bij “De Opstand”. Maar de stad Groningen, onder leiding van de graaf van Rennenberg, koos er voor trouw te blijven aan de Spaanse koning. Rennenberg wilde de stad voor het katholieke geloof behouden. Dit wordt wel het verraad van Rennenberg genoemd.
Rennenberg bond de strijd aan met de Ommelanden en wist grote delen daarvan te veroveren. Na zijn dood werd hij opgevolgd door de Spanjaard Francisco Verdugo. Deze zette de strijd om de Ommelanden voort.

In 1581 lag Noordhorn als een soort niemandsland tussen het in Staatse handen zijnde Friesland en het Spaansgezinde Groningen. Om te proberen de zo belangrijke stad Groningen te veroveren werd in de herfst van 1581 vanuit Friesland een troepenmacht onder leiding van Graaf Willem Lodewijk en de Schotse edelman Norrits of Norreys richting Niezijl en Noordhorn gestuurd. Op 30 september kwam het tot een treffen. Uiteindelijk liepen de Staatse troepen in een door Verdugo opgestelde hinderlaag. Wat er van de Staatse troepen overbleef trok zich terug op de Bomsterschans bij Niezijl.

Na zijn overwinning bij de Slag bij Noordhorn sloeg Verdugo beleg voor Niezijl waardoor de doorgang naar Friesland werd versperd. Dit bleek niet zo eenvoudig als verwacht en na 3 weken gaf Verdugo het beleg op.

Niezijl bleef de enige plaats in de Ommelanden die de rebellen konden behouden en diende niet alleen voor de rest van de strijd tegen de Spanjaarden als de westelijke uitvalsbasis maar blokkeerde ook de toegang tot Friesland voor de Spaanse troepen.

Om de machtige stad Groningen in handen te krijgen begon Graaf Willem Lodewijk rond de stad een groot aantal schansen te leggen of te veroveren. In de omgeving van Noordhorn en Niezijl zijn de belangrijkste schansen die bij Enumatil, Niezijl, De Opslag en Aduarderzijl. Als één van de laatste werd de Schans Bourtange aangelegd, waarmee de stad Groningen van aanvoer van voedsel en munitie was afgesloten. Toch duurde het nog tot 1594 voordat de stad na een belegering van enkele weken op 22 juli capituleerde. De Reductie van Groningen was een feit.